Ο κεντρικός δρόμος του χωριού Λιβάδι στην Ελασσόνα ονομάζεται οδός Ομογενών Αμερικής. Είναι ένας φόρος τιμής στους εκατοντάδες ανθρώπους που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ στα τέλη του 19ου με αρχές του 20ού αιώνα και οι οποίοι επί δεκαετίες έστελναν χρήματα στον τόπο τους για να γίνουν σημαντικά έργα, κρατώντας έτσι το χωριό όρθιο σε δύσκολες εποχές. Ενας από αυτούς ήταν και ο Αρθουρ Πάπας, προπάππος του νεοεκλεγέντος γερουσιαστή του Νιου Χαμσάιρ Κρις Πάπας.
Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του Στέλιου Βογιατζάκη στην Καθημερινή, όλοι οι κάτοικοι του χωριού γνωρίζουν για την εκλογική επιτυχία του Κρις Πάπας και σίγουρα όλοι θυμούνται και αναγνωρίζουν πόσα έχουν προσφέρει στον τόπο τους ο προπάππος του και οι άλλοι μετανάστες που έφυγαν στην Αμερική αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.
Η επιστροφή στο χωριό
Την ιστορία της οικογενείας του είχε αναζητήσει και ο ίδιος ο Κρις Πάπας, στην επίσκεψη που είχε πραγματοποιήσει στο Λιβάδι στις αρχές της δεκαετίας του 2010. Οι κάτοικοι του χωριού θυμήθηκαν αυτή τη σύντομη επίσκεψη διάρκειας ενός εικοσιτετραώρου μόλις πληροφορήθηκαν την είδηση της εκλογής του στη Γερουσία.
Ενας από αυτούς είναι ο Δημήτρης Ψαλλίδας, ο οποίος είχε μια σύντομη συζήτηση με τον Κρις Πάπας. «Τον συνάντησα τυχαία. Εψαχνε να βρει κάποια αρχεία στην κοινότητα για το γενεαλογικό δέντρο του. Λόγω του ότι έχω ζήσει στον Καναδά και ξέρω καλά αγγλικά, μίλησα μαζί του για λίγο», λέει στην «Καθημερινή».
Η αναζήτηση περισσότερων στοιχείων για τις ρίζες της οικογενείας του Κρις Πάπας αποδείχθηκε μάταιη, καθώς τα σχετικά αρχεία της κοινότητας κάηκαν από τους Γερμανούς στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Κατά τα λοιπά, η επίσκεψη του νεοεκλεγέντος γερουσιαστή στο χωριό κύλησε όπως όλες οι επισκέψεις των απογόνων μεταναστών στο Λιβάδι. «Πέρασε από την πλατεία, κάθισε για μεζέδες και τσίπουρα και έμεινε ένα βράδυ», λέει στην «Κ» ο Χαράλαμπος Μητώνας, ο οποίος είναι εκδότης τοπικής ηλεκτρονικής εφημερίδας. Πριν από την αναχώρησή του, ο Κρις Πάπας φωτογραφήθηκε δίπλα σε μια πινακίδα με το όνομα του χωριού.
Περίπου 450 άτομα από το Λιβάδι μετανάστευσαν στις ΗΠΑ
Η ιστορία της οικογενείας του Πάπας στις ΗΠΑ φαίνεται ότι αρχίζει το 1903, σύμφωνα με τις καταστάσεις των πλοίων που έφτασαν στη Νήσο Ελις. Εκεί έφτασε ο Αθανάσιος Πάπας με το πλοίο «Prinzess Irene», το οποίο είχε αποπλεύσει από τη Νάπολη. Ο συνταξιούχος εκπαιδευτικός και μελετητής της ιστορίας του χωριού Λιβάδι Γιάννης Γαζέτης εξηγεί στην εφημερίδα τους λόγους της μεγάλης μετανάστευσης.
«Το Λιβάδι ήταν μια ανθηρή κωμόπολη με ένα σπουδαίο σχολείο, που στα χρόνια του Αλή Πασά είχε αρχίσει να χάνει την αίγλη της. Το 1860 Αλβανοί ληστές απήγαγαν μαθητές και αποκεφάλισαν τρεις από αυτούς, παρά τα λύτρα που πληρώθηκαν. Το 1877 Αλβανοί Γκέγκηδες κατέστρεψαν ολοκληρωτικά το χωριό. Οι πιο ευκατάστατοι κάτοικοί του το εγκατέλειψαν και από το 1890 άρχισαν να φεύγουν και οι νεότεροι. Επίσης, πρέπει να πούμε ότι εκείνη την περίοδο το Λιβάδι βρισκόταν ακόμη υπό οθωμανικό έλεγχο και οι άνθρωποι δεν ήθελαν να υπηρετήσουν στον τουρκικό στρατό. Περίπου 450 άτομα μετανάστευσαν στις ΗΠΑ», διηγείται.
Συγκέντρωση χρημάτων
Στις ΗΠΑ, ο Αθανάσιος (Αρθουρ) Πάπας φτιάχνει το εστιατόριο που έχει η οικογένεια μέχρι σήμερα και γίνεται συνιδρυτής και μέλος του Δ.Σ. της Εν Αμερική Φιλοπτώχου Αδελφότητος «Το Λιβάδιον». «Οι άνθρωποι αυτοί κάνουν χορούς, μαζεύουν συνδρομές και συγκεντρώνουν χρήματα για το χωριό. Το 1927 στέλνουν 1.000 δολάρια, που ήταν μεγάλο ποσό για την εποχή. Λίγο καιρό αργότερα έστειλαν άλλα 700 για να συντηρηθεί ο δρόμος Λιβαδίου – Κατερίνης. Στη δεκαετία του 1950 έστειλαν χρήματα για να φτιαχτεί το δημοτικό σχολείο στο οποίο, όταν φτιάχτηκε, φοίτησαν περισσότερα από 800 παιδιά. Και ο Πάπας έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο», προσθέτει ο κ. Γαζέτης.
Δεν ήταν, όμως, μόνο αυτά. Οι Λιβαδιώτες των Ηνωμένων Πολιτειών χρηματοδότησαν και άλλα έργα, όπως εκκλησίες και βρύσες, κρατώντας το χωριό ζωντανό στις δύσκολες δεκαετίες πριν και μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
kosmoslarissa.gr (από το ρεπορτάζ του Στέλιου Βογιατζάκη στην Καθημερινή)
